Opieka lekarska w czasie ciąży

Kiedy już wiesz, że jesteś w ciąży , przynajmniej raz w miesiącu będziesz zgłaszać się na wizyty kontrolne do lekarza ginekologa. Lekarz zaplanuje badania i konsultacje specjalistów. Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, odbędziesz od 9 do 11 wizyt do 37 tygodnia ciąży, potem co tydzień do terminu porodu, aż w końcu, gdy wyznaczony termin porodu minie, co kilka dni. W przypadku rozpoznania jakiejkolwiek nieprawidłowości kontrole u lekarza będą odbywać się częściej, może niezbędny okazać się także pobyt w szpitalu.

Tydzień ciąży Badania profilaktyczne Badania diagnostyczne obowiązkowe Badania diagnostyczne zalecane
5 – 8 – badanie ogólne– badanie ginekologiczne

– ocena pH wydzieliny pochwy

– badanie cytologiczne

– pomiar ciśnienia tętniczego

– badanie piersi

– pomiar wzrostu i masy ciała

– ocena ryzyka ciążowego

– grupa krwi i Rh– przeciwciała odpornościowe

– morfologia krwi

– badanie ogólne moczu

– posiew moczu

– badanie poziomu glukozy na czczo

– VDRL (odczyn kiłowy)

– konsultacja stomatologiczna– badanie HIV, HCV oraz w kierunku toksoplazmozy (IgG i IgM) i różyczki

– USG, aby potwierdzić ciążę wewnątrz macicy i uwidocznić czynność serca

Możliwość wykonania badania cytogenetycznego w kierunku wad rozwojowych płodu
11 – 14 – badanie ogólne– badanie ginekologiczne

– pomiar ciśnienia tętniczego

– pomiar masy ciała

– ocena ryzyka ciążowego

– ocena pH wydzieliny pochwy

 – badanie USG, w tym badaniu ocenia się długość ciemieniowo-siedzeniową,  czyli odległość między główką a kością ogonową; pozwala to na potwierdzenie terminu porodu wyznaczonego na podstawie daty ostatniej miesiączki. Dodatkowo można ocenić anatomię płodu i ewentualne nieprawidłowości genetyczne – badanie w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie (test podwójny PAPP-A i potrójny ? HCG)
15 – 20 – badania takie jak pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży – morfologia krwi– badanie ogólne moczu

– przeciwciała anty-Rh

– badanie w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie (test potrójny ? HCG, Estriol, AFP)
21 – 26 – badania takie jak pomiędzy 15 a 20 tygodniem ciąży– ocena czynności serca płodu – badanie stężenia glukozy po doustnym podaniu 75g glukozy (w 24-28 tygodniu ciąży)– badanie ogólne moczu

– badanie USG, badanie w tym okresie pozwoli obejrzeć główkę, buzię, rączki i nóżki, wszystkie narządy wewnętrzne Twojego dziecka. Dodatkowo pozwoli ocenić umiejscowienie łożyska i ilość płynu owodniowego. Czasem w tym okresie można stwierdzić płeć dziecka.

– u kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze ? badanie w kierunku toksoplazmozy
27 – 32 – badania jak przy ostatniej wizycie– przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią – morfologia krwi– badanie ogólne moczu

– przeciwciała odpornościowe

– badanie USG, ma na celu sprawdzenie, czy dziecka rozwija się proporcjonalnie, czy wymiary główki, brzuszka, kości udowej zgodna są z wiekiem ciążowym- morfologia krwi

– badanie ogólne moczu

 
Lekarz powinien zaproponować podanie immunoglobuliny anty-D kobietom z ujemnym Rh, u których w 28-30 tygodniu ciąży stwierdza się obecność przeciwciał anty-D w surowicy
33 ? 37 – badanie ogólne– badanie ginekologiczne

– badanie położnicze

– ocena wymiarów miednicy

– ocena pH wydzieliny pochwy

– ocena czynności serca płodu

– pomiar ciśnienia tętniczego

– pomiar masy ciała

– badanie piersi

– morfologia krwi– badanie ogólne moczu – posiew w kierunku paciorkowców hemolizujących
38 ? 39 – badanie ogólne– badanie położnicze

– ocena czynności serca płodu

– pomiar ciśnienia tętniczego

– pomiar masy ciała

– badanie ogólne moczu  
Po 40 – badania jak przy ostatniej wizycie– badanie ginekologiczne   – badanie USG z oceną masy płodu– badanie KTG

Informacje dotyczące najczęściej wykonywanych badań:

BADANIE ULTRASONOGRAFICZNE (USG) ? najważniejsze skróty

GS     – średnica pęcherzyka ciążowego

CRL    – długość ciemieniowo-siedzeniowa

BPD    – wymiar dwuciemieniowy główki

HC     – obwód główki

AC     – obwód brzuszka

FL      – długość kości udowej

HL      – długość kości ramieniowej 

AFI    – indeks płynu owodniowego

EFW   – szacowana masa płodu

MORFOLOGIA

– hemoglobina (Hb, HGB) ? norma: 11,5-13,5 G/DL. Wynik poniżej normy najczęściej wskazuje na niedokrwistość  (anemię), spowodowaną zbyt małą ilością żelaza.

– erytrocyty, krwinki czerwone (E, RBC) – norma: 3,5-4,5 MLN/?L. Okresowe obniżenie ich ilości w czasie ciąży jest fizjologiczne. Wartość ich poniżej normy może być powodem utraty krwi, niedoboru witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza.

– leukocyty, krwinki białe (L, WBC) – norma: 10-15 tys./?L. W czasie ciąży ich wartość wzrasta. Wynik ponad normę występuje w przypadku infekcji, uszkodzenia tkanek, a poniżej w chorobach hematologicznych.

– płytki krwi, trombocyty (PTL) – norma: 100-300 tys./?L. Muszą być kontrolowane przez całą ciążę, odgrywają główną rolę w krzepnięciu krwi.

– hematokrty, gęstość krwi (Ht) – norma: 37-52%. Zależy od ilości wszystkich elementów morfotycznych krwi. Niższa wartość towarzyszy niedokrwistości, a wyższa podczas stanów odwodnienia.

– glukoza – norma: 70-105 MG%. Przez całą ciążę powinna utrzymywać się w ściśle określonych granicach. Wynik powyżej normy wskazuje na zagrożenie cukrzycą, poniżej ? na dietę niskowęglowodanową.

– żelazo całkowite – norma: 60-150 ?G/DL. Wartość poniżej normy świadczy o niedokrwistości.

BADANIE OGÓLNE MOCZU  

– ciężar właściwy – norma: 1,005-1,030. Niski świadczy rozcieńczeniu moczu (np. po wypiciu dużej ilości płynów) lub chorobie nerek. Podczas wymiotów lub biegunki gęstość moczu wzrasta.

– białko, cukier – norma: brak. Cukier wskazuje na cukrzyce, a białko na chorobę nerek.

– nabłonki – norma: pojedyncze. Liczne świadczą o zapaleniu dróg moczowych.

– leukocyty – norma: 1-5 w polu widzenia. Ilość powyżej 10, mogą świadczyć o zapaleniu dróg moczowych  lub nerek.

– erytrocyty – norma: pojedyncze. Większa ilość świadczy o chorobie, np. kamicy nerkowej.

TEST OBCIĄŻENIA GLUKOZĄ

Sprawdzenie poziomu glukozy we krwi pozwala wykryć oznaki cukrzycy ciążowej, która objawia się wysokim poziomem cukru we krwi, zazwyczaj wracającym do normy po porodzie.Norma: poniżej 105 mg% na czczo oraz poniżej 140 mg% w godzinę po podaniu glukozy.

BADANIE KARDIOTOKOGRAFICZNE (KTG)

Rejestruje czynność serca dziecka i skurcze macicy. Po raz pierwszy powinno być wykonane około 38 tygodnia ciąży.